Recykling plastiku w Polsce – nadal częściej go spalamy niż przetwarzamy

Choć poziomy selektywnej zbiórki odpadów z tworzyw sztucznych z roku na rok rosną, to Polska wciąż nie wykorzystuje potencjału zgromadzonego surowca. Opublikowany w maju 2026 r. raport organizacji Plastics Europe pokazuje, że większość odpadów z tworzyw sztucznych nie trafia do recyklingu, lecz do spalarni. Niski wskaźnik cyrkularności plastiku nie jest wyłącznie problemem środowiskowym – w czasach, gdy Europa coraz mocniej stawia na GOZ i wymusza wykorzystywanie recyklatu, taki stan rzeczy może skutkować poważnymi problemami z dostępnością surowca z recyklingu oraz spadkiem konkurencyjności polskich firm.

Coraz więcej zbieramy, ale wciąż za mało przetwarzamy

Najnowszy raport organizacji Plastics Europe The Circular Economy for Plastics – A European Analysis 2026 dostarcza kolejnych niepokojących informacji, które uwypuklają problemy, z jakimi zmaga się polski i unijny sektor recyklingu plastiku. Według przedstawionych w nim danych, w 2024 r. w Polsce zebrano 2,089 mln ton poużytkowych odpadów z tworzyw sztucznych. Do recyklingu skierowano jedynie 436 tys. ton, czyli 21% całego strumienia. Oznacza to, że tylko około jedna piąta plastiku wróciła do obiegu materiałowego. Pozostała część odpadów została zagospodarowana innymi, mniej zrównoważonymi metodami – aż 865 tys. ton, czyli 41,4% odpadów z tworzyw sztucznych trafiło do spalarni, natomiast 788 tys. ton (37,7%) zostało unieszkodliwionych przez składowanie. Tymczasem z perspektywy gospodarki o obiegu zamkniętym spalanie powinno być rozwiązaniem ostatecznym, stosowanym wyłącznie wtedy, kiedy recykling jest nieopłacalny ekonomicznie albo niemożliwy ze względu na brak odpowiedniej technologii.

Niskie poziomy recyklingu tworzyw sztucznych negatywnie odbijają się na producentach surowca i wyrobów z plastiku. Niewielka podaż recyklatu oraz konkurencja cenowa pomiędzy plastikiem pierwotnym i wtórnym sprawiają, że tylko 30% produkcji tworzyw sztucznych opiera się obecnie na recyklatach – zarówno postkonsumenckich (19,6%), jak i prekonsumenckich (10%). Pozostałe 70% tworzyw nadal wytwarzanych jest z surowców pierwotnych pochodzących z paliw kopalnych.

Polska nie jest wyjątkiem. Europa również zmaga się z tym problemem

Nadmierne składowanie i niewystarczający recykling nie są jedynie lokalnymi problemami – podobne zjawiska obserwowane są w całej Europie. Raport Plastics Europe pokazuje, że z 32,7 mln ton odpadów z tworzyw sztucznych zebranych w krajach UE27+3 jedynie 29,6% zostało poddane recyklingowi. Jednocześnie aż 48,9% odpadów skierowano do spalarni, a kolejne 21,5% na składowiska. Oznacza to, że ponad 70% odpadów plastiku nadal nie wraca do obiegu materiałowego.

Spośród wszystkich odpadów z tworzyw sztucznych najbliżej cyrkularności znajdują się odpady opakowaniowe – w Polsce recyklingowi poddaje się 30% plastikowych opakowań, a średnia dla UE+3 wynosi 40,5%. Drugie miejsce zajmują odpady z tworzyw sztucznych pochodzące z rolnictwa i ogrodnictwa (20% w Polsce i 32,5% w UE27+3). Pomiędzy 2022 r. a 2024 r. obie te grupy odpadów zanotowały wzrost wskaźnika recyklingu. Odwrotna tendencja panuje w kategorii plastikowych odpadów pochodzących z segmentu automotive – obecnie do recyklingu w Polsce trafia 9% tych odpadów (przy średniej dla UE wynoszącej 17,7%), a w latach 2022–2024 unijny wskaźnik recyklingu tego strumienia spadł aż o 1/3.

Dane z sektora automotive są szczególnie interesujące w obliczu zbliżającego się ROP-u na pojazdy – nowe przepisy mają zobowiązać producentów do wykorzystywania minimum 20% recyklatu do produkcji nowych pojazdów.

Autorzy raportu zwracają uwagę, że mimo wzrostu poziomów zbiórki i sortowania Europa nadal nie dysponuje wystarczającymi mocami recyklingowymi, a część posegregowanych odpadów jest eksportowana poza region w celu dalszego przetwarzania. Aby zapobiec stratom surowców spowodowanym eksportem i chronić kraje trzecie przed nadmiernymi obciążeniami środowiskowymi, UE zmodyfikowała zasady transgranicznego przemieszczania odpadów wprowadzając m.in. zakaz wywozu odpadów z tworzyw sztucznych.

Poznaj nowe przepisy dotyczące transgranicznego przemieszczania odpadów >>

Selektywna zbiórka nadal ma znaczenie

Publikacja Plastics Europe skupia się nie tylko na systemowych problemach, ale też podkreśla znaczenie jednostkowych wysiłków i działań. Jednym z nich jest selektywna zbiórka odpadów z tworzyw sztucznych, która pozwala zawrócić do obiegu znaczną ilość surowca. Obecny poziom recyklingu selektywnie zebranego plastiku wynosi 46,5%, podczas gdy dla odpadów trafiających do strumienia zmieszanego wskaźnik ten wynosi jedynie 2,3%.

Ponad unijną średnią zdecydowanie wybijają się kraje, które inwestują w technologie segregacji odpadów resztkowych. Dzięki ulepszonym procesom sortowania w Niemczech, Polsce i Hiszpanii możliwe stało się wydzielenie ze zmieszanych większej ilości tworzyw sztucznych, a wskaźnik recyklingu plastików pochodzących z tego strumienia wzrósł z 3,8% do 5,6%. Nadal jednak głównym źródłem odpadów kierowanych do recyklingu materiałowego jest selektywna zbiórka. Doświadczenia tych krajów pokazują, że nawet najbardziej zaawansowane technologie sortowania nie są w stanie całkowicie zastąpić selektywnej zbiórki prowadzonej u źródła. Odpady zmieszane są znacznie bardziej zanieczyszczone, co ogranicza możliwość ich ponownego wykorzystania i zwiększa prawdopodobieństwo skierowania ich do przekształcenia termicznego w spalarni odpadów.

Źródła:

1. Dramatic slowdown in Europe’s transition to a circular plastics system, https://plasticseurope.org/media/circular-economy-report-2026-dramatic-slowdown-in-plastics-circularity/
2. Plastics Europe, The Circular Economy for Plastics. A European Analysis, https://plasticseurope.org/wp-content/uploads/2026/05/Circular-Economy-Report-2026-full-report.pdf
3. Polska tonie w plastiku. Tylko 21 proc. trafia do recyklingu, https://www.bankier.pl/wiadomosc/Polska-tonie-w-plastiku-Tylko-21-proc-trafia-do-recyklingu-9135839.html
4. Plastics Europe, The Circular Economy for Plastics. A European Analysis, Executive summary, https://plasticseurope.org/wp-content/uploads/2026/05/CER26-SINGLEPAGE-Executive-Summary.pdf