Odpady opakowaniowe w UE w 2023 r. – spadek masy i wzrost recyklingu, lecz do celu na 2030 r. jeszcze daleko
Z najnowszych danych Eurostatu wynika, że w 2023 r. we wszystkich państwach członkowskich UE wytworzono łącznie 79,7 mln ton odpadów opakowaniowych, z których 67,5% zostało poddanych recyklingowi. Tym samym wskaźnik recyklingu wzrósł do poziomu notowanego przed pandemią, a masa generowanych odpadów utrzymała trend spadkowy. Przyjrzyjmy się szczegółowym danym o odpadach opakowaniowych w Polsce i UE.
Unia Europejska: 67,5% recyklingu odpadów opakowaniowych w 2023 r.
Spośród 79,7 mln ton odpadów opakowaniowych wygenerowanych w całej UE, do recyklingu przekazano 53,8 mln ton, czyli 67,5%. Co istotne, poza UE przetworzono jedynie 4,67 mln ton odpadów – mimo kryzysu w branży recyklingu tworzyw sztucznych, przez instalacje zlokalizowane na Starym Kontynencie przeszło aż 49,13 mln ton. Co więcej, aż 40,96 mln ton odpadów opakowaniowych poddano recyklingowi bezpośrednio w kraju wytworzenia, a pozostałe 8,13 mln ton trafiało w celu recyklingu w innych państwach członkowskich.
Najwyższe wskaźniki recyklingu ogółu odpadów opakowaniowych wystąpiły w Belgii (79,7%), Holandii (75,8%), we Włoszech (75,6%) i w Czechach (74,8%). Sumarycznie 7 państw członkowskich UE osiągnęło w 2023 r. wskaźnik recyklingu powyżej 70%, spełniając minimalne kryterium na 2030 r. Po przeciwnej stronie znalazły się państwa z najniższym poziomem recyklingu w całej wspólnocie: Rumunia (37,3% w 2022 r.), Węgry (42,8%), Malta (44,4%) oraz Grecja (48,0%).
Polska na dobrej drodze do celu 70% recyklingu opakowań w 2030 r.
Według najnowszych danych Eurostatu, pod względem recyklingu odpadów opakowaniowych Polska wypada zaskakująco dobrze. W 2023 r. na statystycznego Polaka przypadało ok. 184 kg odpadów opakowaniowych, z czego 116 kg zostało poddanych recyklingowi. Tym samym poziom recyklingu ogółu odpadów opakowaniowych za 2023 r. wyniósł 67,4%, co plasuje Polskę na 12. miejscu w UE. Ponadto, w latach 2018–2023 nasz kraj zwiększył poziom recyklingu odpadów opakowaniowych z 58,7% do 67,4%.
Papier faworytem branży opakowaniowej, plastik poniżej 20% masy
Opakowania z papieru i tektury odpowiadały za 40,4% masy odpadów opakowaniowych wytworzonych w UE na przestrzeni całego 2023 r. Dominowały one w 26 z 27 państw wspólnoty, osiągając udział wynoszący od 29,4% w Rumunii do 49,1% w Holandii. Wyjątkiem od unijnego trendu okazała się Bułgaria, gdzie znacznie popularniejsze były opakowania z tworzyw sztucznych (28,4% w porównaniu do 25,5% w odniesieniu do papieru i tektury).
Rozkład materiałowy odpadów opakowaniowych wytworzonych w UE w 2023 r. kształtował się następująco:
- 40,4% papier i tektura (32,3 mln ton),
- 19,8% tworzywa sztuczne (15,8 mln ton),
- 18,8% szkło (15 mln ton),
- 15,8% drewno (12,6 mln ton),
- 4,9% metale (3,9 mln ton),
- 0,2% pozostałe materiały (0,2 mln ton).
Największy udział odpadów opakowaniowych z drewna odnotowano w Finlandii (27,8%). Szkło natomiast okazało się domeną Chorwacji (26,8%), a metale – Grecji (9,2%).
Recykling plastikowych opakowań nadal pod kreską
Eurostat podsumował też wskaźniki recyklingu opakowań z tworzyw sztucznych. Przypomnijmy, że celem na 2030 r. jest przetwarzanie 55% masy zebranych odpadów z plastiku. Tymczasem średnia unijna za 2023 r. wyniosła 42,1%, a najgorzej wypadły Węgry (23,0%), Francja (25,7%), Austria (26,9%) i Dania (27,8%). Oprócz nich wyjątkowo niskie (<30%) wskaźniki recyklingu opakowań z tworzyw sztucznych odnotowano też w Chorwacji, Szwecji, Finlandii i Irlandii. Cel 55% recyklingu przekroczyły natomiast 2 kraje: Belgia (59,5%) i Łotwa (59,2%).
Zaprezentowane przez Eurostat dane są szczególnie istotne w kontekście nowych obowiązków wynikających z rozporządzenia PPWR, które zrewolucjonizuje rynek opakowań w UE. Nie tylko utrzymuje ono cele recyklingu tworzyw sztucznych na poziomach ustanowionych w dyrektywie 94/62/WE, ale też wprowadza szereg dodatkowych wymogów, w tym minimalne poziomy zawartości recyklatu i nowe kryteria projektowania z myślą o recyklingu (design for recycling). W praktyce oznacza to, że kraje, które już dziś pozostają poniżej unijnych celów, mogą zmagać się z niedoborem recyklatu niezbędnego do produkcji opakowań zgodnych z wymogami PPWR. Więcej o przyszłych zagrożeniach i strategiach wobec kryzysu na rynku recyklatu przeczytasz w raporcie: CYRKULARNE OPAKOWANIA 2030: Strategie działania w dobie niedoboru recyklatu
Źródła:
- Eurostat, Statystyki dotyczące odpadów opakowaniowych, https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Packaging_waste_statistics
- Eurostat, Plastic packaging waste in the EU: 35.3 kg per person, https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/w/ddn-20251022-1