Nadchodzi kryzys na rynku PCR. Najnowszy raport ujawnia, ile recyklatu zabraknie do 2030 roku

Niedobór pokonsumenckiego recyklatu z tworzyw sztucznych przestaje być prognozą, a staje się realnym zagrożeniem dla europejskiego rynku opakowań. Najnowszy raport Interzero pokazuje, że do 2030 r. luka pomiędzy popytem a podażą PCR przekroczy 1 mln ton – nawet przy pełnej realizacji unijnych celów recyklingu. Skutki tego deficytu producenci odczuwają już dziś: rosną ceny recyklatu, wydłużają się terminy dostaw, a dostęp do PCR wysokiej jakości staje się coraz bardziej ograniczony.

To już przesądzone – do 2030 r. deficyt PCR przekroczy 1 mln ton

W najbliższych miesiącach i latach należy spodziewać się poważnego kryzysu podażowego na rynku pokonsumenckiego recyklatu z tworzyw sztucznych (PCR). Już teraz branża opakowaniowa zmaga się z trudnościami w dostępie do jakościowego PCR oraz ze wzrostem cen recyklatu, zwłaszcza przeznaczonego do kontaktu z żywnością. A będzie tylko gorzej – w najbardziej optymistycznym scenariuszu do 2030 r. luka w podaży PCR ma sięgnąć 1 mln ton.

Taką przyszłość branż recyklingu i opakowań rysuje najnowszy raport Interzero CYRKULARNE OPAKOWANIA 2030: Strategie działania w dobie niedoboru recyklatu. Prezentuje on wnioski z badania dostępności PCR w perspektywie do 2030 r. przeprowadzonego przez BP Consultants na zlecenie Interzero. Autorzy powołują się w nim na wyniki innych branżowych badań oraz przywołują wypowiedzi przedstawicieli sektora odpadowego, z których jasno wynika, że obecna podaż recyklatu jest ograniczona i niewystarczająca. Jak podają eksperci, pozyskanie PCR wysokiej jakości jest obecnie dwa razy droższe i dwa razy bardziej czasochłonne niż jeszcze w całkiem nieodległej przeszłości.

Pogłębiający się kryzys surowcowy najmocniej odbije się na rynkach:

• polipropylenu, zwłaszcza przeznaczonego do kontaktu z żywnością, który jest powszechnie wykorzystywany w branży kosmetycznej i spożywczej,
• LDPE i kompozytów, dla których nie dysponujemy wystarczającymi mocami przerobowymi,
• wszystkich polimerów przeznaczonych do kontaktu z produktami wrażliwymi.

Raport dostarcza też innych niepokojących wniosków – w najbliższym czasie sytuacja na rynku PCR nie ulegnie poprawie; może się wręcz pogorszyć. W każdym z przyszłych scenariuszy zapotrzebowania na PCR ujawnia się pokaźna luka pomiędzy podażą a popytem, której nie zniweluje nawet pełna realizacja unijnych celów recyklingu tworzyw sztucznych ani rozpowszechnienie stosowania metod recyklingu chemicznego. Kryzys spowodowany jest bowiem systemowymi barierami i ograniczeniami, które występują w całym łańcuchu wartości tworzyw sztucznych.

Wzrost kosztów, opóźnienia i przerwy w dostawach PCR największymi zagrożeniami dla producentów opakowań

Fatalna sytuacja europejskiej branży recyklingu tworzyw sztucznych i wąskie gardła w łańcuchach wartości plastików oznaczają, że producenci opakowań mogą zmagać się z zupełnie nowymi wyzwaniami. Coraz bardziej ograniczona dostępność surowca pociągnie za sobą wzrost cen, a tym samym kosztów operacyjnych, które mogą zaskoczyć przedsiębiorców.

Ciągłe wahania cen i dostępności PCR będą też czynnikiem zniechęcającym dostawców do podpisywania długoterminowych umów zawierających gwarancje utrzymania stałego poziomu cenowego oraz zapewnienia nieprzerwanych dostaw. Ryzyko kontraktowe po stronie dostawców będzie rosło wraz z pogłębiającym się kryzysem na rynku PCR, dlatego przełom roku 2025 i 2026 może być ostatnim momentem na negocjacje i zawarcie korzystnej dla producentów opakowań umowy. W tym przypadku czas gra na niekorzyść przedstawicieli branży opakowaniowej, zmuszając ich do działania w myśl zasady: kto pierwszy, ten lepszy. Brak długoterminowych kontraktów na dostawy pokonsumenckich recyklatów z tworzyw sztucznych stwarza realne ryzyko braku surowca, co dla wielu podmiotów będzie oznaczało konieczność wstrzymania produkcji i może położyć się cieniem na współpracy z odbiorcami.

Jest mało, a będzie jeszcze mniej – PPWR zaostrzy konkurencję w wyścigu po recyklat

Cała branża opakowaniowa czuje już na karku oddech rozporządzenia PPWR i nałożonego przez nie obowiązku wykorzystywania recyklatów do produkcji opakowań. Przypomnijmy, że od 2030 r. minimalna zawartość PCR wyniesie:

• 30% dla butelek PET,
• 35% dla opakowań nieprzeznaczonych do kontaktu z żywnością,

Sankcją za nieosiągnięcie tych poziomów będzie brak możliwości wprowadzenia opakowań na rynek. Producenci opakowań i innych wyrobów z tworzyw sztucznych zostaną więc zmuszeni, by konkurować o dostęp do recyklatu, a stawką w tym wyścigu będzie być albo nie być dla ich produktów.

Przyczyny luki w podaży recyklatu pokonsumenckiego

Przygotowany na zlecenie Interzero raport z badania wskazuje 6 kluczowych przyczyn rynkowego niedoboru recyklatu zlokalizowanych na różnych etapach łańcucha wartości tworzyw sztucznych.

• Brak ekoprojektowania opakowań

Nieodpowiednie projektowanie opakowań utrudnia, a nawet uniemożliwia ich recykling oraz uzyskanie PCR wysokiej jakości.

• Niska jakość sortowania

Mimo obowiązku selektywnej zbiórki odpadów z tworzyw sztucznych, jakość tej zbiórki w UE nadal jest niewystarczająca. Podczas gdy jedne opakowania są nieprawidłowo sortowane, inne nie mogą zostać jednoznacznie przypisane do żadnego ze strumieni ze względu na np. brak ekoprojektowania.

• Ograniczone moce przerobowe instalacji do recyklingu

W czasie, kiedy globalnie wolumeny produkcji PCR z roku na rok rosną, na europejskim podwórku obserwujemy stagnację, której korzenie sięgają 2022 r [i]. Cała europejska branża recyklingu tworzyw sztucznych od dawna zmaga się z recesją, której skutkiem jest m.in. wstrzymywanie produkcji w kolejnych instalacjach. Tymczasem wielkość prognozowanej luki podażowej PCR odpowiada ilościom wytwarzanym przez dziesięć dużych zakładów recyklingu. W obecnej sytuacji ich powstanie jest jednak wielce wątpliwe.

• Konkurencja cenowa z materiałami pierwotnymi

Pierwotne tworzywa, zwłaszcza importowane, bywają tańsze od PCR. Minimalne poziomy wykorzystania recyklatu ustanowione przez PPWR zmuszą producentów do wykorzystywania PCR, jednak nie wyeliminują różnic cenowych pomiędzy PCR importowanym a wytwarzanym w UE.

• Konkurencja międzysektorowa

O dostęp do recyklatu konkurują nie tylko firmy z branży opakowaniowej, ale też cały sektor automotive, producenci elektroniki i materiałów budowlanych. Tym samym ilość surowca „przypadająca” producentom opakowań stale się zmniejsza.

Czytaj też: ROP na pojazdy wprowadzi obowiązek wykorzystywania recyklatów w nowych samochodach

• Surowe normy jakości dla surowca do kontaktu z produktami wrażliwymi

Nieprawidłowa selektywna zbiórka i zanieczyszczenie odpadów pokonsumenckich utrudniają uzyskanie PCR wysokiej jakości.

Jak działać w dobie niedoboru recyklatu? Strategie dla firm z branży opakowaniowej

Analizując powyższe dane, eksperci Interzero i BP Consultants stworzyli mapę drogową 2030 – zestaw kroków, które powinna podjąć każda firma wykorzystująca PCR, by uchronić się przed skutkami kryzysu w branży tworzyw sztucznych. Mapa drogowa jest integralną częścią raportu CYRKULARNE OPAKOWANIA 2030: Strategie działania w dobie niedoboru recyklatu, który dodatkowo prezentuje kompletne dane, prognozy i rekomendacje mogące stanowić fundament strategii organizacji na najbliższe lata.

Chcesz zrozumieć, jak niedobór PCR wpłynie na działalność operacyjną Twojej firmy i sprawdzić, co powinieneś zmienić w swojej organizacji jeszcze w tym roku? Pobierz raport CYRKULARNE OPAKOWANIA 2030: Strategie działania w dobie niedoboru recyklatu i zabezpiecz swoją firmę przed skutkami kryzysu na rynku PCR.

[i] Plastics the Fast Facts 2025. Global and European plastics production and economic indicators, https://plasticseurope.org/wp-content/uploads/2025/09/PE_TheFacts_25_digital-1pager-scrollable.pdf