Kim jest producent według rozporządzenia PPWR? Definicja, przykłady i obowiązki

Rozporządzenie PPWR zmienia nie tylko wymagania dotyczące projektowania i etykietowania opakowań, ale też sposób ustalania podmiotu odpowiedzialnego za realizację obowiązków wynikających z rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP/EPR). Sprawdź, kto jest producentem w rozumieniu PPWR i dowiedz się, jak prawidłowo określić rolę swojej firmy na różnych rynkach UE.

Kto jest producentem według rozporządzenia PPWR?

Rozporządzenie PPWR definiuje producenta jako wytwórcę, importera lub dystrybutora, który – w zależności od rodzaju opakowania, miejsca siedziby oraz sposobu dystrybucji – po raz pierwszy udostępnia opakowanie albo produkt w opakowaniu na rynku danego państwa członkowskiego lub rozpakowuje produkt w opakowaniu, nie będąc użytkownikiem końcowym. Udostępnienie opakowania lub produktu w opakowaniu może odbywać się za pośrednictwem tradycyjnych kanałów sprzedaży albo dowolnej formy sprzedaży na odległość, w tym sprzedaży internetowej i telesprzedaży.

Celem tej regulacji jest zidentyfikowanie takiego podmiotu, który znajduje się na początku łańcucha dostaw w danym państwie członkowskim, a w konsekwencji powinien ponosić odpowiedzialność za udostępniane w tym państwie po raz pierwszy opakowania lub produkty w opakowaniach.

W praktyce producentem w rozumieniu przepisów PPWR może być:

• wytwórca opakowania albo produktu w opakowaniu,
• importer opakowania albo produktu w opakowaniu,
• dystrybutor opakowania albo produktu w opakowaniu,
• przedsiębiorca prowadzący sprzedaż internetową, który udostępnia opakowanie lub produkt w opakowaniu bezpośrednio użytkownikom końcowym w innym państwie członkowskim UE,
• przedsiębiorca rozpakowujący lub przepakowujący towary przed ich dalszą dystrybucją (tylko jeśli powyższe punkty nie mają zastosowania).

Rozporządzenie PPWR wprowadza zasadę „jeden producent dla każdej jednostki opakowania”. Oznacza ona, że w danym państwie członkowskim dla każdej jednostki opakowania zawsze istnieje jeden podmiot odpowiedzialny za realizację obowiązków ROP (ang. EPR) – niezależnie od tego, jak rozbudowany jest łańcuch dostaw.

Jesteś producentem opakowań lub produktów w opakowaniach? Sprawdź swoje obowiązki EPR na różnych rynkach UE >>

Producent a wytwórca w rozporządzeniu PPWR

Jednym z błędów najczęściej popełnianych przez firmy obecne w łańcuchu dostaw jest utożsamianie producenta z wytwórcą. Wytwórca może być jednocześnie producentem, ale nie w każdym przypadku – rozporządzenie PPWR rozróżnia te dwa podmioty i każdemu z nich przypisuje inne obowiązki.

Wytwórca to podmiot, który sam wytwarza opakowanie bądź produkt w opakowaniu albo podmiot, który zamawia opakowanie i decyduje o jego specyfikacji. Każde opakowanie wprowadzone na unijny rynek ma tylko jednego wytwórcę, który odpowiada przede wszystkim za zgodność tego opakowania z wymaganiami rozporządzenia PPWR dotyczącymi projektowania, zrównoważoności i oznakowania.

Przykład: firma X zamawia w firmie Y pudełka na buty sportowe – określa ich dokładny kształt, wymiary i kolory oraz zleca nadrukowanie swojego logotypu na pokrywie każdego z pudełek. W tej sytuacji wytwórcą pudełek jest firma X.

Kto jest wytwórcą opakowania? Sprawdź definicję i wyjątki (artykuł wkrótce)

Producent natomiast po raz pierwszy udostępnia opakowanie albo produkt w opakowaniu na rynku danego państwa członkowskiego UE. Odpowiada on za wykonywanie obowiązków wynikających z rozszerzonej odpowiedzialności producenta w tym państwie członkowskim.

Przykład: firma Z prowadzi w Polsce sieć marketów spożywczych, w których pod własną marką sprzedaje produkty w opakowaniach. Firma Z jest wytwórcą tych produktów w opakowaniach (na całym terytorium UE), a jednocześnie ich producentem (na terytorium Polski).

Kiedy producentem jest importer lub dystrybutor?

Jeśli wytwórca opakowania nie spełnia definicji producenta w rozumieniu PPWR (tj. nie udostępnia opakowania lub produktu w opakowaniu w danym państwie członkowskim), to producentem opakowania albo produktu w opakowaniu w rozumieniu rozporządzenia PPWR może być jego importer albo dystrybutor, który spełnia warunki określone w definicji producenta i po raz pierwszy udostępnia je na terytorium danego państwa UE.

Jeżeli osoba fizyczna lub prawna kupuje opakowanie (puste lub z produktem) z innego państwa członkowskiego lub spoza UE, a następnie jako pierwsza wprowadza go na rynek jednego lub kilku krajów UE to właśnie ona może stać się producentem opakowania lub produktu w opakowaniu i będzie zobowiązana do realizacji obowiązków producenta EPR w każdym z tych krajów.

Przykład: polska firma importuje z Włoch hurtowe ilości zapakowanych kosmetyków i rozpoczyna ich sprzedaż na rynku krajowym. Chociaż nie wyprodukowała ani kosmetyków, ani ich opakowań, to właśnie ona jest w Polsce uważana za producenta, ponieważ jako pierwsza udostępniła produkty w opakowaniu na polskim rynku.

Właściciel sklepu internetowego jako producent opakowań i produktów w opakowaniach

Jeżeli przedsiębiorca albo osoba fizyczna sprzedaje opakowania albo produkty w opakowaniach bezpośrednio użytkownikom końcowym w innym państwie członkowskim, niż państwo jego siedziby, może zostać uznany za producenta w rozumieniu PPWR w tym państwie i będzie zobowiązany do realizacji obowiązków wynikających z lokalnego systemu EPR. Oznacza to, że każdy podmiot prowadzący sprzedaż internetową do indywidualnych odbiorców końcowych zlokalizowanych w kilkunastu państwach UE jest producentem jednocześnie we wszystkich tych krajach i w każdym z nich podlega lokalnym obowiązkom w zakresie EPR. Dotyczy to głównie podmiotów prowadzących sklepy internetowe, telesprzedaż oraz korzystających z innych kanałów sprzedaży na odległość.

Co ważne, rozporządzenie PPWR wprost wskazuje, że w przypadku sprzedaży na odległość już samo zaoferowanie opakowania lub produktu użytkownikowi końcowemu (np. za pośrednictwem sklepu internetowego, platformy e-commerce) jest traktowane jako udostępnienie go na rynku.

Przykład: polska manufaktura biżuterii ręcznie wykonuje produkty i pakuje je w ozdobne opakowania. Wszystkie swoje wyroby oferuje za pośrednictwem sklepu internetowego odbiorcom końcowym – osobom indywidualnym z całej UE. Manufaktura jest więc jednocześnie wytwórcą i producentem produktów w opakowaniu w każdym z państw członkowskich UE.

Rozpakowywanie i przepakowywanie produktów w świetle rozporządzenia PPWR

Wytwórca, importer lub dystrybutor może spełniać definicję producenta również w przypadku, kiedy rozpakowuje produkty w opakowaniach przed ich dalszą dystrybucją. Dotyczy to m.in. przedsiębiorstw logistycznych niebędących użytkownikami końcowymi, które przepakowują towary do mniejszych opakowań, a następnie przekazują je do sprzedaży innym podmiotom.

Jak ustalić, czy Twoja firma jest producentem w rozumieniu PPWR?

Ocena, czy dany podmiot jest producentem w rozumieniu PPWR, wymaga przeanalizowania nie tylko samej działalności firmy, ale przede wszystkim jej roli w konkretnym łańcuchu dostaw.