Ryby, grzyby i recyklat PP – jak będzie wyglądać przyszłość opakowań do żywności?

W ostatnim czasie opakowania na żywność przechodzą nie lada rewolucję – z jednej strony rośnie presja regulacyjna i wymogi w zakresie ograniczania ich masy, a z drugiej konsumenci coraz uważniej przyglądają się materiałom, w które pakowane są produkty. W rezultacie producenci szukają bardziej zrównoważonych alternatyw dla wykorzystywanych dotychczas tworzyw sztucznych, a naukowcy starają się wyjść naprzeciw ich potrzebom. Tak powstają innowacje opakowaniowe, które mogą już niedługo zmienić całą branżę.

Opakowanie z odpadu kat. 3 – biopolimer do zastosowań kontaktowych

Naukowcy z Brazylii opracowali nowy rodzaj transparentnej, elastycznej powłoki barierowej wytwarzanej z odpadów przemysłu rybnego. Jako bazę do jej produkcji wykorzystali skórę ryb z hybrydowego gatunku Tambatinga, która cechuje się naturalnie wysoką zawartością kolagenu. Po dodaniu do rybnych odpadów gorącej wody i kwasu, badacze uzyskali żelatynę o wysokiej zawartości aminokwasów i bardzo dobrych właściwościach filmotwórczych. Tak uzyskaną żelatynę połączyli następnie z plastyfikatorem – glicerolem, który zwiększył wytrzymałość i elastyczność materiału. Pozwoliło to uzyskać biopolimer o jednolitej, gładkiej strukturze, który nadaje się do kontaktu z produktami spożywczymi, skutecznie blokuje promieniowanie UV o długości fali poniżej 300 nm oraz stanowi lepszą barierę dla pary wodnej niż inne biodegradowalne żelatynowe filmy.

Ze względu na naturalną wrażliwość na wilgoć, aminokwasowa powłoka ma póki co ograniczone zastosowania – nadaje się głównie do pakowania produktów suchych lub o niskiej wilgotności. Naukowcy jednak ciągle pracują nad poprawą jej odporności na wodę oraz testują połączenia z innymi biopolimerami, dążąc do rozszerzenia zastosowań biofilmu również na inne rodzaje opakowań.

Czytaj też: Opakowania gastronomiczne bez plastiku – Pyszne.pl przeprowadza wdrożenie na dużą skalę >>

Czy grzybnia zastąpi folię?

Za oceanem trwają obiecujące prace nad naturalną hydrofobową powłoką, która może znaleźć zastosowanie w jednorazowych opakowaniach dotychczas wytwarzanych z tworzyw sztucznych. Naukowcy z Uniwersytetu Maine opracowali nowy rodzaj biofilmu wykorzystując grzybnię grzybów jadalnych oraz zawiesinę z włókien celulozowych. Po zmieszaniu strzępków grzybni z celulozowymi nanowłóknami uzyskali aktywny biologicznie materiał, który można „hodować”, nanosząc go na powierzchnię papieru, drewna lub tkaniny.

Wzrost materiału trwa kilka dni, podczas których strzępki grzybni stopniowo tworzą coraz gęstszą sieć. Cały proces odbywa się w kontrolowanych warunkach i pozwala uzyskać powłokę o naturalnych właściwościach hydrofobowych, która może być stosowana nie tylko do produkcji jednorazowych opakowań, ale też do impregnacji tekstyliów technicznych albo do wytwarzania materiałów budowlanych o specjalnych właściwościach.

Recyklat lepszy niż tworzywa pierwotne – folia PP nowej generacji

Eurocast rozwija innowacyjną, wielowarstwową folię polipropylenową typu cast (Castfol RPP). Prace nad nią rozpoczęły się w 2025 r. i potrwają do 2030 r. Celem projektu badawczo-rozwojowego jest stworzenie folii o wysokim udziale surowców pochodzących z recyklingu, która będzie cechowała się parametrami użytkowymi porównywalnymi z materiałami wytwarzanymi z surowców pierwotnych. Równolegle z rozwojem technologii Eurocast chce promować swoje rozwiązanie na rynkach zagranicznych, stwarzając przestrzeń dla zwiększenia skali eksportu w przyszłości.

Folia Castfol RPP ma zawierać nawet do 60% recyklatu PP i jednocześnie nadawać się do kontaktu z żywnością.  W jej skład wejdzie minimum 5 warstw, z których każda będzie odpowiadała za realizację określonej funkcji (np. za wytrzymałość mechaniczną, zgrzewalność i za wykorzystanie surowca wtórnego). Projekt zakłada również redukcję grubości folii z 40 do 30 µm, co pozwoli ograniczyć zużycie surowców oraz zmniejszyć ilość odpadów opakowaniowych generowanych w całym cyklu życia produktu. Największym wyzwaniem jest jednak zapewnienie wysokiej jakości optycznej folii, niezbędnej w zastosowaniach opakowaniowych, w szczególności w segmencie żywności. Cechą większości tworzyw sztucznych pochodzących z recyklingu jest mniejsza przejrzystość, utrata połysku i spadek właściwości mechanicznych. Eurocast chce odwrócić ten trend, a w dodatku umożliwić wzrost efektywności materiałowej opakowań nawet o około 33%.

Poznaj Recythen® i Procyclen® – innowacyjne tworzywa z recyklingu o imponujących właściwościach >>

Papier zastąpi laminat w opakowaniach na przyprawy

Obecnie najczęstszą odpowiedzią na pytanie „gdzie wyrzucać opakowania po przyprawach” jest: do zmieszanych. Być może niedługo się to zmieni – Mondi, globalny lider w dziedzinie opakowań z papieru we współpracy z firmą Prymat opracowały innowacyjne papierowe opakowanie na przyprawy, które ma zastąpić stosowane obecnie trudne w recyklingu laminaty papieru, plastiku i aluminium.

Nowe opakowanie powstanie z materiału Mondi FunctionalBarrier Paper Ultimate, który zawiera minimum 80% papieru pokrytego specjalną barierową warstwą zapewniającą wysoki stopień ochrony produktu. Dzięki temu torebka na przyprawy skutecznie zapobiega przenikaniu tlenu, wilgoci i tłuszczu, osiągając parametry porównywalne do tradycyjnych laminatów. Jednocześnie wpisuje się w wymagania gospodarki o obiegu zamkniętym – jak podaje Mondi, opakowanie ma niższy ślad węglowy i jest zoptymalizowane pod kątem recyklingu.

Źródła:

1. Katarzyna Oleksy, Biodegradowalne opakowania z rybiej skóry będącej odpadem hodowlanym, https://foodfakty.pl/biodegradowalne-opakowania-z-rybiej-skory-bedacej-odpadem-hodowlanym
2. Katarzyna Oleksy, Naukowcy rozwijają naturalne, grzybowe powłoki odporne na wodę – alternatywa dla plastiku, https://foodfakty.pl/naukowcy-rozwijaja-naturalne-grzybowe-powloki-odporne-na-wode-alternatywa-plastiku
3. Folia PP z zawartością do 60% recyklatu do kontaktu z żywnością, https://www.plastech.pl/wiadomosci/Folia-PP-z-zawartoscia-do-60-recyklatu-do-kontaktu-z-21908
4. Mondi i Prymat wprowadzają przełomowe opakowania papierowe na polski rynek przypraw, https://www.rynekpapierniczy.pl/artykul/mondi-i-prymat-wprowadzaja-przelomowe-opakowania-papierowe-na-polski-rynek-przypraw-5286